Wie AI-zoekmachines gaat vergelijken, ziet dat elk platform in een andere bron zoekt. ChatGPT gebruikt een eigen index plus zoekpartners, Google en Gemini de Google-index, Copilot Bing, Perplexity een eigen index en Claude Brave Search. Daarom word je in het ene platform wel genoemd en in het andere niet. In deze les zie je per platform wat telt en waar je begint.
Stel dat een installateur in Zwolle bovenaan in Google staat, maar dat Copilot hem toch niet noemt. Hoe kan dat?
Copilot kijkt niet in Google, maar in Bing, en Bing kent zijn site nog niet. Zo simpel kan het zijn.
Zo werkt het bij elk platform. Ze lijken op elkaar, maar ze halen hun bronnen uit een andere kast. In deze les lopen we ze een voor een langs, en je gebruikt daarbij alles uit les 1 tot en met 4.
Waarom geeft elk AI-platform een ander antwoord?
Elk platform zoekt in een eigen zoekindex, de catalogus van webpagina's waar een assistent zijn bronnen uit haalt. Zit er iets anders in de catalogus, dan krijg je andere bronnen en dus een ander antwoord, ook als je precies dezelfde vraag stelt.
De verschillen in gebruik zijn groot. Volgens Statcounter (september 2026) kwam 83% van de websitebezoeken uit AI-chatbots in Nederland van ChatGPT, met daarna Gemini (9%), Copilot (4%), Perplexity (3%) en Claude (1,5%).
Let op: Statcounter telt doorverwijzingen vanuit chatbots naar websites, geen gebruikers. En oktober 2026 is een meetbreuk. Van 8 tot ongeveer 16 oktober kwam veel ChatGPT-verkeer in Google Analytics 4 binnen als "direct", zonder herkenbare bron. Ik gebruik daarom voorlopig de cijfers van september.
Ook in de antwoorden zelf zie je verschillen. In mijn steekproef gaf elk platform een ander aantal bronnen per antwoord.
Wat telt er bij ChatGPT?
ChatGPT zoekt zelf op het web als je vraag om actuele informatie vraagt. Bij uitlegvragen antwoordt het vaak uit zijn geheugen, zonder bronnen. Voor het zoeken gebruikt het een eigen zoekbot, OAI-SearchBot, en andere zoekaanbieders.
Toegang is het eerste. Blokkeer je OAI-SearchBot, dan verschijn je niet in de zoekantwoorden, en dat schrijft OpenAI zelf.
Daarnaast tellen vermeldingen elders zwaar, want ChatGPT haalt maar 47% van zijn citaties van merkwebsites (Profound, juli 2026). En er zijn weinig plekken te verdelen. In mijn test gaf ChatGPT gemiddeld 2,5 bronnen per antwoord, en nooit meer dan 4.
Eigen test, 2 november 2026. ChatGPT zocht bij 16 van de 20 vragen op het web, en slechts 39% van de bronnen was een .nl-site. Bij vragen over SEO en GEO citeerde het alleen Engelstalige bronnen. Bij commerciële vragen waren de bronnen juist bijna allemaal Nederlands, vaak "top 10"-lijstjes en vergelijkers. Elke vraag stelde ik één keer.
Sinds 24 augustus 2026 toont ChatGPT ook in Nederland advertenties, bij de abonnementen Free en Go. Die staan los van het antwoord, en volgens OpenAI kunnen adverteerders de antwoorden niet sturen, rangschikken of wijzigen.
Google AI Overviews, AI-modus en Gemini: alles draait om de Google-index
Google zegt zelf dat optimaliseren voor AI-zoeken "nog steeds SEO" is, en er zijn geen extra technische eisen.
AI Overviews, in het Nederlands AI-overzichten, zijn de AI-samenvattingen bovenaan de zoekresultaten, en die zijn officieel in Nederland sinds 20 mei 2025. AI-modus is het gesprek met Google, sinds 8 oktober 2025. In mei 2026 voegde Google ze samen, zodat je vanuit een AI-overzicht direct doorvraagt in AI-modus.
Je pagina kan bron worden als hij geïndexeerd is en met een tekstfragment in Google mag verschijnen. Door query fan-out (les 2) kan dat ook buiten de top 10. Conductor vond dat 57% van de citaties in AI Overviews van pagina's buiten de organische top 10 kwam.
Bron worden is de moeite waard. Volgens Ahrefs (februari 2026) hangt een AI Overview samen met 58% minder kliks op positie 1. Maar volgens Seer Interactive (april 2026) krijgen merken die erin geciteerd worden ongeveer 120% meer kliks dan merken die er niet in staan. Als ik moet kiezen, wil ik dus liever in dat overzicht staan dan eronder.
Tip: Sinds 31 augustus 2026 heeft Google Search Console rapporten over generatieve AI. Daar zie je hoe vaak je pagina's verschijnen in AI Overviews en AI-modus.
Gemini is de losse AI-assistent van Google, en ook die gebruikt de Google-index om antwoorden te onderbouwen. Kijk wel naar Google-Extended in je robots.txt (les 3), want blokkeer je die, dan gebruikt Gemini je content niet meer als bron.
Gemini citeert vaker merkwebsites dan andere assistenten, 69% (Profound, juli 2026), dus je eigen site weegt hier zwaar. Voor lokale vragen gebruikt Gemini ook Google Maps, waardoor je Google Bedrijfsprofiel meetelt.
Eigen test, 2 november 2026. Google AI-modus gaf gemiddeld 8,5 bronnen, waarvan 69% .nl. AI-modus en het AI-overzicht noemden bij dezelfde vraag wel vaak andere bedrijven, dus controleer ze allebei. Gemini gaf bij 4 van de 20 antwoorden geen enkele bron. Elke vraag stelde ik één keer.
Moet ik ook iets met Copilot, Perplexity en Claude?
Ja, al zijn deze drie in Nederland kleiner. De moeite valt vaak mee, omdat het vooral om toegang en een andere zoekindex gaat.
| Copilot | Perplexity | Claude | |
|---|---|---|---|
| Zoekt in | Bing | Eigen index | Brave Search (zoekpartner volgens Anthropic) |
| Bot die je toelaat | Bingbot | PerplexityBot | Claude-SearchBot en Claude-User |
| Bronnen | Klikbare bronnen | Genummerde voetnoten bij elk antwoord | Bij antwoorden waarvoor Claude zocht |
| Belangrijkste actie | Bing Webmaster Tools, IndexNow en Bing Places | Losse, heldere alinea's met het antwoord bovenaan | Zoek je bedrijf op in search.brave.com |
| Advertenties | Ja, in Copilot in Bing (eigen test) | Nee, gestopt in februari 2026 | Nee, Anthropic belooft advertentievrij te blijven |
Copilot zoekt via Bing, en het rapport AI Performance in Bing Webmaster Tools laat zien hoe vaak Copilot je citeert. Op copilot.com heb je sinds eind augustus 2026 een Microsoft-account nodig, maar de Copilot-antwoorden in Bing werken nog zonder.
Perplexity zoekt bij bijna elke vraag live. Het knipt pagina's op in kleine stukjes en beoordeelt elk stukje apart, dus een alinea die op zichzelf een vraag beantwoordt, maakt meer kans.
Claude zoekt op het web als dat helpt. Brave Search heeft een eigen index, los van Google en Bing, en een goede positie in Google zegt daarom weinig over Claude. Ga er dus niet van uit dat je daar vanzelf goed staat.
Eigen test, 2 november 2026. Copilot in Bing toonde bij 7 van de 20 vragen advertenties met "Gesponsord", boven het AI-antwoord. Bij de lokale vraag haalde het de bedrijfsgegevens uit Bing Places. Perplexity gaf de meeste bronnen, maar personaliseerde sterk met mijn eigen account. Claude zat niet in de steekproef, omdat het alleen met een account werkt en zich niet geautomatiseerd liet gebruiken. Elke vraag stelde ik één keer.
Oefening 1: Eén vraag, drie platforms
- Kies één aanbevelingsvraag uit je promptset.
- Stel hem in ChatGPT (uitgelogd), in Google AI-modus en in Copilot in Bing.
- Noteer per platform: word je genoemd, welke concurrenten staan erin en welke bronnen worden gebruikt?
- Tel per platform hoeveel bronnen .nl-sites zijn.
- Schrijf in één zin op wat het grootste verschil is.
Tijd: 15 minuten. Wat je oplevert: een eerste vergelijking die laat zien op welk platform je het meest te winnen hebt.
Ik heb weinig tijd. Waar begin ik?
Begin waar je klanten zitten, bij ChatGPT en Google, en werk daarna aan de basis die voor alle platforms telt. Dit is de volgorde die ik zelf zou aanhouden.
- Begin bij ChatGPT en Google. Google heeft in Nederland 89% van het zoekverkeer (Statcounter, september 2026), en ChatGPT heeft het grootste deel van het chatbotverkeer.
- Laat alle zoekbots binnen. Dat zijn OAI-SearchBot, Googlebot, Bingbot, PerplexityBot, Claude-SearchBot en Claude-User. Controleer ook je firewall.
- Zet Bing op orde. Copilot zoekt via Bing, dus begin met Bing Webmaster Tools. IndexNow en Bing Places zijn nuttige extra's.
- Maak je Google Bedrijfsprofiel compleet. Google noemt het zelf als manier om in AI-antwoorden te komen, en Gemini gebruikt Google Maps bij lokale vragen.
BewezenBewijslabel: voor stap 1 tot en met 3. Dit volgt uit de marktcijfers en uit wat OpenAI, Anthropic en Microsoft zelf schrijven over hoe ze zoeken. Aanwijzingen voor stap 4: Google bevestigt de koppeling met Maps, maar niet hoe zwaar je profiel meetelt.
Oefening 2: Zoek jezelf op in elke index
- Zoek in Google op je bedrijfsnaam plus je belangrijkste dienst. Noteer of je pagina verschijnt.
- Doe hetzelfde in Bing.
- Doe hetzelfde op search.brave.com.
- Controleer in je robots.txt of de zoekbots van alle zes platforms erin mogen. Gebruik je resultaten uit les 3.
- Zet per platform een vinkje of een kruisje.
Tijd: 10 minuten. Wat je oplevert: een overzicht van de platforms waar je technisch al kunt meedoen, en waar nog niet.
Oefening 3: Maak je platformplan
- Leg de uitkomsten van oefening 1 en 2 naast elkaar.
- Kies per trede van de trap één concrete actie voor jouw bedrijf.
- Zet de drie belangrijkste acties in je agenda, met een datum.
- Plan over drie maanden een nieuwe meting met je promptset uit les 1.
Tijd: 10 minuten. Wat je oplevert: een platformplan met drie acties en een vaste meetdatum.
Zelftoets
1. Een installateur staat hoog in Google, maar Copilot noemt hem niet. Wat is de meest logische verklaring?
- A. Copilot zoekt via Bing, en Bing kent zijn site misschien nog niet goed.
- B. Copilot noemt nooit lokale bedrijven.
- C. Hij moet eerst adverteren in Copilot.
Bekijk het antwoord
A. Copilot gebruikt Bing als bron, en een goede positie in Google helpt daar niet automatisch. Bing Webmaster Tools en Bing Places zijn de eerste stap.
2. Je pagina staat als bron in het Google AI-overzicht. Sta je dan ook in AI-modus?
- A. Ja, dat is altijd dezelfde lijst.
- B. Niet automatisch. In mijn test noemden ze bij dezelfde vraag vaak andere bedrijven.
- C. Nee, AI-modus gebruikt nooit Nederlandse bronnen.
Bekijk het antwoord
B. Het zijn twee aparte AI-antwoorden. Controleer en meet ze daarom allebei.
3. Waarom zijn vermeldingen op andere sites bij ChatGPT extra belangrijk?
- A. Omdat ChatGPT nooit websites van merken citeert.
- B. Omdat ChatGPT alleen advertenties toont.
- C. Omdat maar 47% van de citaties van merkwebsites komt en ChatGPT weinig bronnen per antwoord gebruikt.
Bekijk het antwoord
C. Met gemiddeld 2,5 bronnen per antwoord in mijn test telt elke plek, en een vermelding in een vergelijking of lijstje kan dan het verschil maken.
4. Welke zoekmachine noemt Anthropic als zoekpartner voor Claude?
- A. Google
- B. Brave Search
- C. Yandex
Bekijk het antwoord
B. Brave Search staat sinds maart 2025 op de lijst van dienstverleners van Anthropic. Brave heeft een eigen index, los van Google en Bing.
Samenvatting
- Elk platform zoekt in een andere bron. Google en Gemini gebruiken de Google-index, Copilot gebruikt Bing en Claude Brave Search. ChatGPT en Perplexity hebben een eigen index.
- ChatGPT had in september 2026 83% van de Nederlandse websitebezoeken uit AI-chatbots. Daar en bij Google begin je.
- Bij ChatGPT tellen vermeldingen op andere sites zwaar, terwijl bij Gemini je eigen site juist zwaarder weegt.
- Google AI-modus en het AI-overzicht zijn twee aparte antwoorden, dus meet ze allebei.
- Laat de zoekbots van alle platforms binnen, zet Bing op orde en maak je Google Bedrijfsprofiel compleet.
Volgende stap
Je hebt het niveau Gemiddeld afgerond, goed gedaan. Klaar voor meer? Op het niveau Expert leer je meten, eigen data publiceren en een GEO-strategie maken. Begin met de les meten en rapporteren.
Wil je verder lezen? In ChatGPT vs Claude vs Perplexity vs Gemini staan de platforms naast elkaar, met prijzen en privacy. Per platform lees je meer in het overzicht AI-zoekmachines vergeleken.
Bronnen
- AI chatbot market share Netherlands, Statcounter, september 2026
- Search engine market share Netherlands, Statcounter, september 2026
- OpenAI Help Center: Searching the web with ChatGPT, november 2026
- OpenAI Help Center: Advertenties in ChatGPT, november 2026
- Overview of OpenAI Crawlers, november 2026
- Where do AI citations come from? – Profound, juli 2026
- Optimizing your website for generative AI features on Google Search, Google Search Central, juli 2026
- AI features and your website, Google Search Central, december 2025
- Search generative AI control, Search Console Help, november 2026
- AI Overviews reduce clicks, update (Ahrefs), februari 2026
- Research hub (Conductor Academy), geraadpleegd november 2026
- AIO impact on Google CTR: 2026 update – Seer Interactive, april 2026
- Google's common crawlers, Google, november 2026
- Microsoft Learn: Manage public web access for Copilot, geraadpleegd november 2026
- Introducing AI Performance in Bing Webmaster Tools Public Preview, Bing, februari 2026
- Search Engine Roundtable: Microsoft Forcing Copilot Users To Login But Not For Copilot Search Answers, augustus 2026
- Perplexity Crawlers, Perplexity, november 2026
- Search Engine Land: Perplexity stops testing advertising, februari 2026
- Perplexity: Introducing the Perplexity Search API, september 2025
- Anthropic Help Center: Does Anthropic crawl data from the web, and how can site owners block the crawler?, april 2026
- Anthropic Help Center: Enabling and using web search, geraadpleegd november 2026
- TechCrunch: Anthropic appears to be using Brave to power web searches for its Claude chatbot, maart 2025
- Xponent21: Anthropic lists two web-search subprocessors behind Claude, juli 2026
- Anthropic: Claude is a space to think, februari 2026
- Eigen steekproef zoekgedrag.nl: 20 Nederlandse vragen in ChatGPT, Google AI-modus en AI-overzicht, Gemini, Copilot in Bing en Perplexity, elk één keer gesteld, 2 november 2026