Originele data en citeerbaarheid: eigen onderzoek dat AI aanhaalt

Met originele data bedoel ik informatie die alleen jij hebt, zoals een eigen telling, test of enquête. Gebruikt een AI-assistent jouw feit, dan moet hij jou als bron noemen. In deze les leer je zo'n onderzoek opzetten, eerlijk opschrijven en zo presenteren dat AI het kan overnemen.

De meeste content op internet herhaalt wat er al staat. Als tien bureaus dezelfde blog over warmtepompen schrijven, hoeft een AI-assistent niet bij jou te zijn, want hij kan uit tien bronnen kiezen. Ik heb sinds 1999 heel wat van die blogs voorbij zien komen, en ze worden er niet beter van als het er meer zijn.

Dat verandert als jij iets hebt wat niemand anders heeft. Stel dat een installateur in Zwolle een maand lang het stroomverbruik bijhoudt van tien warmtepompen die hij heeft geplaatst. Dat cijfer staat nergens anders, dus wie het gebruikt, moet naar hem verwijzen.

Bij de plaatselijke krant gaat het net zo. Veel kranten nemen hetzelfde persbericht over, maar de krant die zelf naar de gemeenteraad ging, heeft het verhaal dat de rest moet aanhalen.

In deze les maak je van "we weten veel" een cijfer met een bron.

Waarom zou AI juist mijn data citeren?

Omdat een AI-assistent voor elk feit een bron nodig heeft. Staat een feit alleen bij jou, dan ben jij die bron.

Op dit moment telt dat extra, en daar zijn drie redenen voor.

1. Google vraagt erom. In zijn checklist voor goede content vraagt Google of je tekst "original information, reporting, research, or analysis" bevat, en de gids voor AI-zoeken (juli 2026) waarschuwt tegen content die alleen herhaalt wat er al is.
2. Cijfers vergroten de kans op citatie. In het GEO-onderzoek van Princeton en IIT Delhi (KDD 2024) gaf het toevoegen van statistieken ongeveer 30% meer zichtbaarheid. Juist bronnen die lager stonden, wonnen het meest bij het toevoegen van bronvermeldingen.
3. Er is een Nederlands gat. Volgens Peec AI (februari 2026) vond 43% van de zoekstappen van ChatGPT plaats op het Engelse web, ook bij vragen in een andere taal.

Dat derde punt zag ik terug in mijn eigen steekproef van 2 november 2026, waarin ChatGPT bij kennisvragen over SEO, GEO en AI alleen Engelstalige bronnen gebruikte. Een goed Nederlands cijfer vult dus een gat dat AI nu met Engelse bronnen moet dichten.

AanwijzingenBewijslabel: Het past bij de richtlijnen van Google en bij de labtest, maar die test gebruikte AI uit 2023, en een gecontroleerd experiment met de huidige AI-zoekmachines ontbreekt.

Meer feiten, minder vulzinnen

Hoeveel controleerbare feiten er in een stuk tekst staan, noem je de feitelijke dichtheid. Een tekst met een hoge feitelijke dichtheid zegt veel in weinig woorden.

Het Nederlandse boek "Van fillercontent naar killercontent" van Eduard van Brakel (Boom, september 2026) behandelt onder meer waarom dit begrip belangrijk wordt. Het idee is eenvoudig. Je schrapt vulzinnen en vervangt ze door feiten.

Zo verhoog je de feitelijke dichtheid:

1. Zoek in je tekst naar woorden als "veel", "vaak", "snel" en "jarenlang".
2. Vervang ze door een getal, datum of naam, als je die zeker weet.
3. Schrap zinnen die niets zeggen, zoals "kwaliteit staat bij ons voorop".
4. Zet bij elk feit waar het vandaan komt.

Feiten zijn niet alleen cijfers. Ook een datum, een plaats, een productnaam of een regel is een controleerbaar feit.

Kan ik zonder groot budget eigen onderzoek doen?

Ja, en je hebt er geen onderzoeksbureau voor nodig. Kies één vraag, leg je methode vooraf vast en kies een vorm die bij je bedrijf past.

Deze vijf vormen kan een klein bedrijf prima zelf doen.

De indeling komt uit de gids originele data en feitelijke dichtheid.

Begin bij de vragen die klanten aan AI stellen. Welke dat zijn, weet je uit je promptset van les 1. Zoek de vraag waarop AI nu een vaag of Engelstalig antwoord geeft, want daar is jouw cijfer het meest waard.

Leg daarna vooraf vast hoe je meet: wie er meedoet, hoeveel, in welke periode en wat je als "ja" telt. Dan kun je achteraf niet gaan schuiven met wat mooi uitkomt, en die verleiding is groter dan je denkt.

Zo doe ik het voor zoekgedrag.nl zelf ook. Voor de panelmeting liggen 20 Nederlandse vragen vast, die ik elk kwartaal stel, en de eerste meting is op 6 januari 2027. De ruwe data worden openbaar onder de licentie CC BY 4.0. Iedereen mag ze dus gebruiken, als zoekgedrag.nl maar als bron wordt genoemd.

Zo presenteer je je data zodat AI het overneemt

Zet je belangrijkste uitkomst in één zin bovenaan, met methode, aantal en datum. Dan kan een AI-assistent hem overnemen zonder de rest te lezen.

Daarna bouw je de pagina eromheen:

1. Kernuitkomst bovenaan, in één zin met het cijfer erin.
2. Methode: wie deed mee, hoeveel, in welke periode en hoe gevraagd.
3. Eén tabel met de belangrijkste cijfers.
4. Twee datums: van de meting en van de publicatie.
5. Beperkingen, eerlijk en concreet.
6. Een eigen URL met een duidelijke titel en interne links.

Er zijn al Nederlandse voorbeelden die volop worden overgenomen. MarketingCollega onderzocht voor Frankwatching (oktober 2026) 342 ChatGPT-antwoorden. Bij vaste producten adviseerde ChatGPT in 61 van de 71 vergelijkingen de goedkoopste van de shops die het zelf noemde. Intelligence Group telde marketingvacatures die om GEO-kennis vragen, en zag die stijgen van 382 eind 2024 naar 1.082 in het derde kwartaal van 2026.

Beide hebben een duidelijk aantal, een periode en één opvallende uitkomst. Meer is er niet nodig.

AanwijzingenBewijslabel: Bron, datum en methode in één zin passen bij hoe AI feiten overneemt. Het effect is nog niet apart gemeten.

Laat je onderzoek ook buiten je eigen site landen

Een cijfer op je eigen site is stap één, maar een cijfer dat vakmedia overnemen, is sterker. Zorg dus dat het vermeld wordt op sites die AI al leest.

Volgens Profound (juli 2026) kwam bij ChatGPT ongeveer 30% van de citaties uit artikelen en vermeldingen van anderen. Stuur je uitkomst daarom naar vakbladen, brancheorganisaties en lokale media, en geef ze de kernzin, de tabel en een link naar je methode erbij.

Hoe je dat aanpakt, staat in de gids digitale PR voor AI.

Welke fouten maken onderzoeken onbetrouwbaar?

Vooral verzinnen, overdrijven en cijfers laten verouderen. AI kan een fout cijfer eindeloos herhalen, en dan staat wel jouw naam erbij.

Dat AI cijfers ongecontroleerd overneemt, heb ik zelf gezien. In mijn steekproef schreef Copilot in Bing dat schema markup de kans op een AI-citaat "tot 2,5x" verhoogt, en die claim kwam uit één blog van een AI-visibility-tool. Een helder cijfer wordt dus overgenomen, ook als niemand het kan controleren.

Dat is een kans, maar ook een verantwoordelijkheid. Jouw cijfer kan zich snel verspreiden, dus zorg dat het klopt.

Zelftoets

1. Waarom heeft originele data een voordeel in AI-antwoorden?

• A. Omdat AI-assistenten eigen onderzoek altijd bovenaan zetten.
• B. Omdat een AI-assistent die jouw unieke feit gebruikt, jou als bron nodig heeft.
• C. Omdat Google eigen data als rankingfactor bevestigd heeft.

2. Wat is het sterkste bewijs dat cijfers toevoegen helpt?

• A. Een gecontroleerde test met de huidige ChatGPT, in het Nederlands.
• B. Een labtest uit het GEO-onderzoek, met AI uit 2023.
• C. Een officiële uitspraak van OpenAI.

3. Je enquête onder 150 eigen klanten laat een duidelijke uitkomst zien. Hoe schrijf je dat op?

• A. "De Nederlander fietst gemiddeld …"
• B. "Uit een enquête van [bedrijf] onder 150 klanten ([maand jaar]) blijkt dat …"
• C. "Uit onderzoek blijkt dat …"

Samenvatting

• Originele data maakt jou de enige bron voor een feit. Dat is de kern van citeerbaarheid.
• Het bewijs is "aanwijzingen": Google vraagt erom, en een labtest vond ongeveer 30% meer zichtbaarheid met statistieken.
• Verhoog je feitelijke dichtheid: vervang vage woorden door feiten die je zeker weet.
• Leg je methode vooraf vast en kies een vorm die past: enquête, klantdata, test, telling of prijsvergelijking.
• Presenteer de uitkomst als kernzin met methode, aantal en datum, plus één tabel en eerlijke beperkingen.

Volgende stap

In de volgende les pas je dit toe op producten en AI-agents, in Webshops en AI-agents.

Verdieping:

• Originele data en feitelijke dichtheid
• Digitale PR voor AI