Hoe Nederland zoekt: Google, AI-assistenten en de cijfers van 2026

In deze les laat ik je zien hoe Nederland zoekt in 2026. Meer dan de helft van de volwassenen gebruikte ooit een AI-chatbot, maar Google is nog altijd de grootste plek om te zoeken, en Google zit inmiddels zelf vol AI. Daarna weet je waar je klanten zoeken, en waarom je in AI-antwoorden wilt staan.

Stel, je hebt een installatiebedrijf in Zwolle en een klant wil een nieuwe cv-ketel. Vroeger typte hij "cv-ketel vervangen Zwolle" in Google, kreeg tien links en klikte er een paar aan.

Nu gaat dat vaak anders. Hij typt een hele vraag in ChatGPT: "Welke installateur in Zwolle kan snel mijn cv-ketel vervangen?" Of hij zoekt in Google en ziet bovenaan meteen een antwoord dat door AI is geschreven.

In zo'n AI-antwoord staan maar een paar bedrijven, en sta jij er niet bij, dan ziet die klant je misschien helemaal niet. Daarom kijken we in deze les met cijfers naar hoe Nederland zoekt. Ik werk sinds 1999 in online marketing en heb in die tijd heel wat verhalen zien langskomen over iets dat "alles zou veranderen". Dus geen paniek, wel feiten, en bij elk cijfer een bron en een datum.

Hoeveel Nederlanders gebruiken AI-chatbots?

Meer dan de helft. Volgens het CBS (februari 2026) gebruikte 57% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder ooit een AI-chatbot.

Met een AI-chatbot bedoel ik een programma waar je in gewone taal tegen praat. Je typt een vraag en krijgt een geschreven antwoord terug. ChatGPT is daarvan de bekendste.

Jongeren gebruiken AI veel vaker dan ouderen. Bij 18- tot 25-jarigen is het ruim 90%, bij 65-plussers ongeveer één op de vijf.

Voor jou komt het erop neer dat bijna elke klant AI kent. Zelfs bij je klanten tussen de 45 en 65 heeft meer dan de helft het al eens gebruikt.

Hoeveel Nederlanders ChatGPT gebruiken, weet niemand zeker. Ik heb gezocht, maar geen betrouwbaar Nederlands cijfer gevonden. Dat zeg ik je liever eerlijk dan dat ik met een getal ga strooien.

Welke AI-assistent gebruiken mijn klanten het meest?

ChatGPT, en met afstand. Volgens Statcounter (september 2026) kwam in Nederland 83% van het websitebezoek uit AI-chatbots van ChatGPT.

In deze cursus gebruik ik de woorden AI-assistent en AI-chatbot door elkaar. Ik bedoel er hetzelfde mee, namelijk een hulp die je vragen beantwoordt.

Na ChatGPT volgen Gemini van Google (9%), Microsoft Copilot (4%), Perplexity (3%) en Claude (1,5%).

Kijk wel goed hoe dit gemeten is, want dit is het deel dat de meeste mensen overslaan. Statcounter telt de kliks vanuit een chatbot naar websites, en dus niet hoeveel mensen een chatbot gebruiken.

In oktober 2026 zag het beeld er ineens heel anders uit, met ChatGPT op 52,6% en Gemini op 30,8%. Dat is waarschijnlijk vooral een meetfout, want sinds 9 oktober 2026 geven veel links uit ChatGPT niet meer mee waar ze vandaan komen. Daarom houd ik september 2026 aan als peilmaand.

Google is nog steeds de grootste

Nederlanders zoeken nog altijd vooral via Google. Volgens Statcounter (september 2026) ging 89% van het Nederlandse zoekmachineverkeer via Google, en Bing, de zoekmachine van Microsoft, had 4,6%.

Ook als je het mensen zelf vraagt, wint Google. In onderzoek van Ruigrok (september 2025) zei 84% liever een zoekmachine te gebruiken om informatie te vinden, en maar 6% koos een AI-tool. Zelfs bij jongeren wint de zoekmachine nog, want bij Gen Z was het 70% tegen 13%.

Je kunt het vergelijken met een winkelstraat. AI is de nieuwe zaak waar iedereen even binnenloopt, maar de boodschappen doen de meeste mensen nog gewoon bij de supermarkt op de hoek. En die supermarkt heet Google.

Je hoeft dus niet te kiezen tussen Google en AI. Google blijft je basis, en ondertussen wordt Google zelf steeds meer AI. Daar gaat het volgende stuk over.

Zo verandert Google zelf door AI

Google zet tegenwoordig AI-antwoorden boven de gewone zoekresultaten. AI Overviews zijn er officieel in Nederland sinds 20 mei 2025, en de AI-modus sinds 8 oktober 2025.

Die twee namen kom je de hele cursus tegen, dus ik haal ze even uit elkaar. Een AI Overview, in het Nederlands AI-overzicht, is een samenvatting door AI bovenaan de gewone zoekpagina van Google. De AI-modus, in het Engels AI Mode, is een aparte zoekpagina van Google waar je kunt doorvragen, zoals in een chat.

In mei 2026 voegde Google die twee samen tot één AI-zoekervaring. Eerlijk gezegd maakt de naam voor jou weinig uit. Waar het om gaat, is dat Google steeds vaker zelf het antwoord geeft.

En Nederlanders vinden de AI-modus snel. In december 2025 zochten ze 60 keer per maand op "ai mode", en in oktober 2026 al 12.100 keer (SE Ranking).

Ook bij de AI-assistenten zelf verandert veel. Sinds 24 augustus 2026 toont ChatGPT in Nederland advertenties, los van het antwoord en met een label erbij.

Krijg ik door AI-antwoorden minder bezoek op mijn website?

Mensen klikken minder door naar websites, dat klopt. Maar sta je als bron in het AI-antwoord, dan krijg je juist meer kliks.

Ahrefs (februari 2026) zag dat de eerste plek in Google 58% minder kliks krijgt als er een AI Overview boven staat. Mensen lezen het antwoord en zijn dan klaar.

Seer Interactive (april 2026) zag de andere kant. Merken die in een AI Overview als bron stonden, kregen ongeveer 120% meer kliks dan merken die er niet in stonden.

Het gaat wel om Amerikaanse cijfers. Nederlands onderzoek naar kliks heb ik nog niet gevonden.

Leg je die twee cijfers naast elkaar, dan zie je dat bovenaan staan niet meer genoeg is. Je wilt ook in het antwoord zelf staan.

Wat GEO is, en waarom je het in deze cursus leert

Alles wat je doet om in de antwoorden van AI-zoekmachines genoemd en als bron gebruikt te worden, heet GEO. Dat staat voor generative engine optimization. Met een AI-zoekmachine bedoel ik een dienst die je vraag beantwoordt met een eigen tekst, in plaats van met een lijst links.

Je hoeft gelukkig niet opnieuw te beginnen. Google schrijft in zijn gids voor AI-zoeken (juli 2026) dat optimaliseren voor AI-zoeken "nog steeds SEO" is. SEO is alles wat je doet om goed gevonden te worden in Google, en wat je daar al aan doet, blijft dus gewoon tellen.

In de volgende lessen leer je stap voor stap wat erbij komt. We beginnen met hoe een AI-zoekmachine werkt. Daarna kijken we wat AI nu over jouw bedrijf zegt, en dan wat je zelf meteen kunt verbeteren.

Zelftoets

1. Hoeveel procent van de Nederlandse volwassenen gebruikte ooit een AI-chatbot, volgens het CBS (februari 2026)?

• A. 23%
• B. 57%
• C. 89%

2. Wat meet Statcounter met het cijfer "83% ChatGPT" (september 2026)?

• A. Het deel van het websitebezoek uit AI-chatbots dat van ChatGPT komt
• B. Hoeveel Nederlanders ChatGPT gebruiken
• C. Hoeveel vragen er in ChatGPT gesteld worden

3. Via welke zoekmachine ging in september 2026 het meeste Nederlandse zoekverkeer?

• A. ChatGPT
• B. Bing
• C. Google

4. Wat gebeurt er volgens Seer Interactive (april 2026) als je als bron in een AI Overview staat?

• A. Je krijgt minder kliks dan wie er niet in staat
• B. Je krijgt ongeveer 120% meer kliks dan wie er niet in staat
• C. Er is geen verschil

Samenvatting

• 57% van de Nederlandse volwassenen gebruikte ooit een AI-chatbot (CBS, februari 2026).
• ChatGPT stuurt het meeste bezoek uit AI-chatbots naar websites: 83% (Statcounter, september 2026).
• Google is nog steeds de grootste zoekmachine in Nederland, met 89% van het zoekverkeer.
• Google zet zelf AI-antwoorden boven de zoekresultaten: AI Overviews sinds 20 mei 2025, de AI-modus sinds 8 oktober 2025.
• Er wordt minder doorgeklikt, maar wie als bron in het AI-antwoord staat, krijgt juist meer kliks.
• GEO bouwt voort op SEO. Wat je al voor Google doet, blijft tellen.

Volgende stap

In de volgende les kijken we onder de motorkap, en zie je wat een AI-zoekmachine doet, van vraag naar antwoord met bronnen.

Heb je de smaak te pakken? Alle cijfers met bron en controle staan bij de statistieken over zoekgedrag in Nederland. Over minder kliks door AI-antwoorden lees je meer bij zero-click en AI Overviews.